Derece Kampüsü Derece Kampüsü

11. Sınıf Matematik 1. Dönem 1. Yazılı: Son Gece Notları, Kodlamalar ve Prova Yazılı

11. sınıf matematik 1. yazılısı yarın mı? İki nicel değişkenli veriler ve dörtgenler için son gece notları, kodlamalar, çözümlü örnekler ve puanlı prova yazılı burada.

11. Sınıf Matematik 1. Yazılı Notları kapak görseli: 11. sınıf, matematik, 1. dönem 1. yazılı

BLOG100 ile paketleri incele →

Yarın matematik yazılın var ve henüz doğru dürüst çalışmadın mı? Panik yapma. Bu gece birkaç saatini düzgün kullanırsan konuların tamamını görüp bir de prova yazılı çözebilirsin.

Bu sayfayı MEB'in konu-soru dağılım senaryolarını tek tek inceleyerek hazırladım. Burada şunları bulacaksın: yazılıda çıkacak üç öğrenme çıktısının eksiksiz notları, akılda kalıcı kodlamalar, işlem basamaklarıyla çözümlü örnekler, senaryolara göre hazırlanmış 8 soruluk prova yazılı ve puanlı çözüm anahtarı.

Nasıl kullanacağını da söyleyeyim: önce "Yazılıda neler çıkacak?" bölümüne bak, sonra çalışma planını takip et. Prova yazılıyı mutlaka saat tutarak, kâğıt kalemle çöz. Açık uçlu yazılıda puan işlem basamaklarına verilir; sadece sonucu yazma, adımları göster.

Tüm sınıflar: matematik yazılı hazırlık sayfasına git →

Yazılıda neler çıkacak?

Bu yıl 11. sınıf matematik 1. dönem 1. yazılısı okul geneli ortak yazılı olarak, Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) takvimine göre yapılıyor.

  • Tarih: 5 Kasım 2026 Perşembe (okulunun duyurduğu saat geçerli)
  • Süre: 40 dakika
  • Format: Açık uçlu ve kısa cevaplı sorular, test yok
  • Soru sayısı: Okulunun zümresi MEB'in 5 senaryosundan birini seçer; senaryoya göre 6 ile 9 arasında soru gelir.

Kapsamdaki öğrenme çıktıları

  • MAT.11.1.1: İki nicel değişkenli veri ile çalışabilme ve iki nicel değişken arasındaki ilişkililiğe dayalı karar verebilme
  • MAT.11.1.2: Başkaları tarafından oluşturulan iki nicel değişkenli verilerin ilişkililiğine dayalı istatistiksel sonuç veya yorumları tartışabilme
  • MAT.11.2.1: Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme

Senaryolara göre soru dağılımı

  • Senaryo 1: MAT.11.1.1 → 3 soru, MAT.11.1.2 → 1 soru, MAT.11.2.1 → 3 soru (toplam 7)
  • Senaryo 2: MAT.11.1.1 → 3 soru, MAT.11.1.2 → 1 soru, MAT.11.2.1 → 4 soru (toplam 8)
  • Senaryo 3: MAT.11.1.1 → 2 soru, MAT.11.1.2 → 1 soru, MAT.11.2.1 → 3 soru (toplam 6)
  • Senaryo 4: MAT.11.1.1 → 3 soru, MAT.11.1.2 → 2 soru, MAT.11.2.1 → 4 soru (toplam 9)
  • Senaryo 5: MAT.11.1.1 → 3 soru, MAT.11.1.2 → 0 soru, MAT.11.2.1 → 3 soru (toplam 6)

Bu tablodan çıkan öncelik sırası

  • Dörtgenler (MAT.11.2.1): Her senaryoda 3-4 soru. Yazılının neredeyse yarısı burada; en çok zamanı buna ayır.
  • İki nicel değişkenli veriler (MAT.11.1.1): Her senaryoda 2-3 soru. Serpme diyagramı, bölgelere göre sayım oranı ve korelasyon katsayısı yorumu kesin gelir.
  • Yorumları tartışma (MAT.11.1.2): Dört senaryoda 1-2 soru. Kısa bir konu ama "neden-sonuç hatası" ve "yanlı örneklem" kalıplarını bilen tam puan alır.

Son gece çalışma planı

Toplam 3,5 saatlik plan; telefonu başka odaya bırak.

  1. 0:00-0:10 Bu sayfanın "Yazılıda neler çıkacak?" bölümünü oku, hangi senaryonun seçildiğini biliyorsan not al.
  2. 0:10-0:55 İki nicel değişkenli veriler: serpme diyagramı, sayım oranı, korelasyon katsayısı. Çözümlü örnekleri kendin yeniden çöz.
  3. 0:55-1:15 Başkalarının yorumlarını tartışma: dört hata tipini ezberle, iki örneği yüksek sesle anlat.
  4. 1:15-1:25 Mola: su iç, biraz yürü.
  5. 1:25-2:25 Dörtgenler: açı, paralelkenar, özel dörtgenler, yamuk, deltoid. Her alan formülünü bir kez kâğıda yaz.
  6. 2:25-3:05 Prova yazılı: 40 dakika, saat tutarak, kitaba bakmadan.
  7. 3:05-3:30 Çözüm anahtarıyla puanla, kaybettiğin adımları kırmızıyla işaretle ve "Sınav sabahı" listesini bir kez oku. Sonra uyu.

1. İki nicel değişkenli veriler (MAT.11.1.1)

Aynı birimden (öğrenci, şehir, yıl...) iki sayısal ölçüm alınca iki nicel değişkenli veri elde edersin. Örnek: her öğrencinin haftalık çalışma saati (x) ve deneme neti (y). Amaç, iki değişkenin birlikte değişme eğilimini incelemek.

İstatistiksel araştırma süreci

  • Soru oluştur: İlişkiye odaklanan bir araştırma sorusu yaz. Örnek: "Öğrencilerin günlük ekran süresi ile uyku süresi arasında bir ilişki var mı?"
  • Plan yap: Hangi değişkenler, kimlerden, nasıl (anket, ölçüm), kaç kişi?
  • Veri topla ve düzenle: Her birim için (x, y) sıralı ikilisini tabloya yaz.
  • Analiz et: Tablo, serpme diyagramı, bölgelere göre sayım oranı, korelasyon katsayısı.
  • Sonuç çıkar ve yorumla: Bulguyu araştırma sorusuna bağlayarak cevapla.

Serpme diyagramı (saçılım grafiği)

  • Her (x, y) ikilisi koordinat düzleminde bir noktadır.
  • Noktalar sağa doğru yükseliyorsa pozitif yönlü, sağa doğru alçalıyorsa negatif yönlü ilişki vardır.
  • Noktalar bir doğruya ne kadar yakın toplanıyorsa doğrusal ilişki o kadar güçlüdür.
  • Belirgin bir yön yoksa (dağınık bulut) ilişki yok ya da çok zayıftır.
  • Diğerlerinden çok uzakta duran nokta aykırı değerdir; ilişkinin gücünü ciddi biçimde değiştirebilir.

Bölgelere göre sayım oranı

  • x değerlerinin ortalamasından dikey, y değerlerinin ortalamasından yatay bir çizgi çiz. Düzlem dört bölgeye ayrılır.
  • Bölgeleri koordinat düzlemindeki gibi numaralandır: I sağ üst, II sol üst, III sol alt, IV sağ alt.
  • Sayım oranı = (I. bölgedeki nokta sayısı + III. bölgedeki nokta sayısı − II. bölgedeki nokta sayısı − IV. bölgedeki nokta sayısı) ÷ toplam nokta sayısı
  • Sonuç −1 ile 1 arasındadır. Pozitifse pozitif yönlü, negatifse negatif yönlü ilişki; 1'e veya −1'e yaklaştıkça ilişki güçlenir.

Korelasyon katsayısı (r)

  • İki nicel değişken arasındaki doğrusal ilişkinin yönünü ve gücünü gösteren sayıdır: −1 ≤ r ≤ 1.
  • İşaret yönü, işaret atıldığında kalan büyüklük gücü söyler. Örneğin r = −0,81 ilişkisi, r = 0,45 ilişkisinden daha güçlüdür.
  • Programa göre r formülle hesaplatılmaz; yazılım veya hesap makinesiyle bulunur, yazılıda genelde değeri verilir ve yorumlaman istenir.

Ders kitabındaki yorum aralıkları (negatif taraf aynı sınırların eksilisidir):

  • r = 1: pozitif mükemmel ilişki
  • 0,70 ≤ r < 1: pozitif güçlü ilişki
  • 0,30 ≤ r < 0,70: pozitif orta ilişki
  • 0 < r < 0,30: pozitif zayıf ilişki
  • r = 0: doğrusal ilişki yok
  • −0,30 < r < 0: negatif zayıf ilişki
  • −0,70 < r ≤ −0,30: negatif orta ilişki
  • −1 < r ≤ −0,70: negatif güçlü ilişki
  • r = −1: negatif mükemmel ilişki

Kodlama

Korelasyonu "3-7 trafik ışığı" ile oku: 0,30'un altı kırmızı (zayıf), 0,30-0,70 sarı (orta), 0,70 ve üstü yeşil (güçlü). İşaret sadece yönü söyler, rengi değiştirmez.
Sayım oranı için "Tek bölgeler dost, çift bölgeler düşman": I ve III artı yazar, II ve IV eksi yazar.

Çözümlü örnek 1: Bölgelere göre sayım oranı

Soru: 8 öğrencinin haftalık çalışma saati (x) ve deneme neti (y) şöyle: (2, 22), (4, 30), (5, 18), (6, 34), (8, 26), (9, 40), (11, 38), (11, 48). Bölgelere göre sayım oranını bul ve yorumla.

Çözüm:

  • x ortalaması = (2 + 4 + 5 + 6 + 8 + 9 + 11 + 11) ÷ 8 = 56 ÷ 8 = 7
  • y ortalaması = (22 + 30 + 18 + 34 + 26 + 40 + 38 + 48) ÷ 8 = 256 ÷ 8 = 32
  • I. bölge (x > 7, y > 32): (9, 40), (11, 38), (11, 48) → 3 nokta
  • II. bölge (x < 7, y > 32): (6, 34) → 1 nokta
  • III. bölge (x < 7, y < 32): (2, 22), (4, 30), (5, 18) → 3 nokta
  • IV. bölge (x > 7, y < 32): (8, 26) → 1 nokta
  • Sayım oranı = (3 + 3 − 1 − 1) ÷ 8 = 4 ÷ 8 = 0,5
  • Yorum: Oran pozitif olduğu için pozitif yönlü ilişki vardır; çalışma saati arttıkça net artma eğilimindedir. Oran 1'e çok yakın olmadığı için ilişki kusursuz değildir. (Bu verinin yazılımla bulunan korelasyon katsayısı r ≈ 0,78'dir, yani pozitif güçlü ilişki.)

Çözümlü örnek 2: Aykırı değerin etkisi

Soru: Bir araştırmada 8 noktanın korelasyon katsayısı r ≈ 0,995 bulunuyor. Verilere diğerlerinden çok uzakta duran tek bir nokta eklenince r ≈ 0,44 oluyor. Bu durumu yorumla.

Çözüm:

  • İlk durumda r ≈ 0,995: pozitif ve çok güçlü (mükemmele yakın) doğrusal ilişki.
  • Bir nokta eklenince r ≈ 0,44: pozitif orta ilişkiye düştü.
  • Neden: Eklenen nokta aykırı değerdir; tek bir nokta korelasyon katsayısını büyük ölçüde değiştirebilir.
  • Karar: Aykırı değerin ölçüm hatası mı yoksa gerçek bir durum mu olduğu araştırılmalı; sonuç raporlanırken aykırı değerli ve aykırı değersiz hâli birlikte belirtilmelidir.

Yazılıda böyle cevap yaz

Soru kalıbı: "Serpme diyagramındaki/tablodaki verilere göre iki değişken arasındaki ilişkiyi yön ve güç bakımından yorumlayınız."

  • Önce aracı söyle: "Bölgelere göre sayım oranını hesaplıyorum" ya da "Verilen r değerini yorumluyorum".
  • Ortalamaları ve bölge sayılarını tek tek yaz, sonra oranı hesapla.
  • Yön + güç + bağlam üçlüsüyle bitir: "r = −0,66 olduğundan ekran süresi ile uyku süresi arasında negatif yönlü, orta düzeyde bir ilişki vardır; ekran süresi arttıkça uyku süresi azalma eğilimindedir."
  • Son cümleye "Bu bir neden-sonuç ilişkisi olduğunu göstermez." eklemek çoğu zaman ekstra puan getirir.

2. Başkalarının yorumlarını tartışma (MAT.11.1.2)

Bu çıktıda senden bir haber, reklam ya da araştırma sonucunu okuyup "bu yorum istatistiksel olarak doğru mu?" diye tartışman beklenir. Üç adımı var: yorumu istatistiksel gerekçeyle temellendir, varsa hata veya yanlılığı bul, sonra yorumu kabul et ya da çürüt.

En sık görülen dört hata

  • Neden-sonuç hatası: Güçlü korelasyonu "biri diğerine sebep oluyor" diye yorumlamak.
  • Üçüncü (gizli) değişken: İki değişkeni birlikte etkileyen başka bir değişkeni görmezden gelmek. Örnek: dondurma satışı ve boğulma vakaları ikisi de yazın, sıcak havada artar.
  • Yanlı ya da küçük örneklem: Veriyi sadece bir sınıftan, sadece gönüllülerden ya da çok az kişiden toplayıp herkese genellemek.
  • Aykırı değer ve aralık dışı genelleme: Tek bir uç noktayla sonucu değiştirmek ya da veri aralığının çok dışındaki değerler için tahmin yapmak.

Kodlama

"NÜKE" sorusunu sor: Neden-sonuç mu söylüyor? Üçüncü değişken var mı? Küçük ya da yanlı örneklem mi? Evrene (aralık dışına) genelleme mi yapıyor?

Çözümlü örnek 1

Soru: Bir haber sitesi "İllerdeki dondurma satışı ile boğulma vakası sayısı arasında r = 0,87 bulundu. Dondurma satışı yasaklanırsa boğulmalar azalır." diye yazıyor. Bu yorumu tartışınız.

Çözüm:

  • r = 0,87 değeri 0,70 ≤ r < 1 aralığında; iki değişken arasında pozitif güçlü ilişki olduğu doğrudur.
  • Ancak yorum bir neden-sonuç iddiasıdır; korelasyon tek başına nedenselliği göstermez.
  • Üçüncü değişken: Hava sıcaklığı. Sıcak günlerde hem dondurma satışı hem de denize/havuza girme ve dolayısıyla boğulma riski artar.
  • Karar: "Dondurma satışı yasaklanırsa boğulmalar azalır" yorumu çürütülür. Doğru yorum: "Dondurma satışı arttığında boğulma vakaları da artma eğilimindedir; bu iki değişken muhtemelen hava sıcaklığından etkilenmektedir."

Çözümlü örnek 2

Soru: Bir dershanenin reklamında "Kursumuza kayıtlı 12 öğrencide çalışma süresi ile puan arasında güçlü ilişki bulduk; Türkiye'deki tüm öğrenciler için günde 10 saat çalışan 500 puan alır." deniyor. Hataları belirtiniz.

Çözüm:

  • Örneklem küçük (12 kişi) ve yanlı (sadece bu kursun öğrencileri); Türkiye'deki tüm öğrencileri temsil etmez.
  • Veri aralığının dışına genelleme var: verilerde 10 saat çalışan öğrenci yoksa bu tahmin dayanaksızdır.
  • Güçlü ilişki "kesin 500 puan" anlamına gelmez; ilişki bir eğilimdir, kesin sonuç vermez.
  • Karar: Reklamdaki yorum çürütülür.

Yazılıda böyle cevap yaz

  • Önce doğru olan kısmı kabul et: "r = 0,87 güçlü pozitif ilişkiyi gösterir, bu kısım doğrudur."
  • Sonra hatanın adını koy: "Ancak yorum neden-sonuç hatası içermektedir."
  • Gerekçe ver: üçüncü değişkeni ya da örneklem sorununu açıkça yaz.
  • Kararı net söyle: "Bu yorumu kabul etmiyorum / çürütüyorum." ve doğru yorumu bir cümleyle yaz.

3. Dörtgenlerin özellikleri (MAT.11.2.1)

Bu çıktıda dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerini üçgenleri kullanarak gerekçelendirmen beklenir. Programa göre sadece dışbükey dörtgenler incelenir. Yazılıda "gösteriniz" ya da "gerekçelendiriniz" diyen sorular gelebilir; bu yüzden her kuralın neden doğru olduğunu da bil.

Açı özellikleri

  • Bir köşegen dörtgeni iki üçgene böler: iç açılar toplamı 180° + 180° = 360°.
  • Dışbükey dörtgende dış açılar toplamı da 360°'dir. Bir köşedeki iç açı + dış açı = 180°.
  • İki komşu iç açının toplamı 180° ise bu açıların ortak kenarına göre diğer iki kenar paraleldir. Örnek: ∠A + ∠B = 180° ise AD ∥ BC.
  • Öğretmenin işlediyse: n kenarlı dışbükey çokgende iç açılar toplamı (n − 2) · 180°, dış açılar toplamı 360°'dir.

Özel dörtgenler ve özellikleri

  • Paralelkenar: Karşılıklı kenarlar paralel ve eşit, karşılıklı açılar eşit, komşu açılar toplamı 180°. Köşegenler birbirini ortalar. Alan = taban · yükseklik. İki köşegen paralelkenarı alanları eşit dört üçgene ayırır.
  • Dikdörtgen: Paralelkenarın tüm özellikleri + tüm açılar 90°. Köşegenler eşit uzunlukta ve birbirini ortalar. Alan = a · b. Simetri ekseni 2 tane (kenar orta dikmeleri).
  • Eşkenar dörtgen: Paralelkenarın tüm özellikleri + dört kenar eşit. Köşegenler birbirini dik ortalar ve açıortaydır. Alan = (e · f) ÷ 2 ya da taban · yükseklik. Simetri ekseni 2 tane (köşegenler).
  • Kare: Hem dikdörtgen hem eşkenar dörtgen. Köşegenler eşit, dik ve birbirini ortalar. Alan = a² = d² ÷ 2. Simetri ekseni 4 tane.
  • Yamuk: En az bir çift karşılıklı kenarı paralel. Orta taban = (alt taban + üst taban) ÷ 2. Alan = (a + c) · h ÷ 2. Yan kenar üzerindeki iki iç açının toplamı 180°.
  • İkizkenar yamuk: Yan kenarlar eşit, taban açıları eşit, köşegenler eşit. Simetri ekseni 1 tane.
  • Deltoid: İki çift komşu kenarı eşit (AB = AD ve CB = CD). Ana köşegen (AC) simetri eksenidir ve diğer köşegeni dik keserek ortalar. Alan = (e · f) ÷ 2. Simetri ekseni 1 tane.

Köşegen ve benzerlik özellikleri

  • Yamukta (AB ∥ DC) köşegenler E noktasında kesişirse ABE ve CDE üçgenleri benzerdir (iç ters açılar eşit). Benzerlik oranı AB ÷ DC'dir.
  • Bu yüzden AE ÷ EC = BE ÷ ED = AB ÷ DC ve Alan(CDE) ÷ Alan(ABE) = (DC ÷ AB)².
  • Yamukta yan kenarlara dayanan iki üçgenin (ADE ve BCE) alanları eşittir; her biri, taban üçgenlerinin alanları çarpımının kareköküne eşittir.
  • Herhangi bir dörtgenin kenar orta noktaları birleştirilirse paralelkenar oluşur (üçgende orta taban: kenarı köşegene paralel ve köşegenin yarısı). Bu paralelkenarın çevresi köşegenler toplamına, alanı dörtgenin alanının yarısına eşittir.
  • Köşegenleri dik olan her dörtgende alan = (e · f) ÷ 2.

Kodlama

"Bir köşegen, iki üçgen, üç yüz altmış": dörtgen açı sorusunda önce köşegeni çiz.
Özel dörtgen merdiveni: "Paralelkenar babadır; dik açı alan dikdörtgen, eşit kenar alan eşkenar dörtgen, ikisini birden alan kare olur." Babanın her özelliği çocuklara geçer, tersi geçmez.
"Köşegeni dik olan, yarıyla çarpar": eşkenar dörtgen, kare, deltoid için alan = e · f ÷ 2.
Yamuk benzerliği için "Taban oranı her şey": uzunluk oranı tabanların oranı, alan oranı bunun karesi.

Çözümlü örnek 1: Dörtgende açı

Soru: ABCD dörtgeninde ∠A = 2x + 10°, ∠B = 3x − 20°, ∠C = x + 40°, ∠D = 2x + 10°'dir. Açıları bulunuz.

Çözüm:

  • İç açılar toplamı 360°: (2x + 10) + (3x − 20) + (x + 40) + (2x + 10) = 360
  • 8x + 40 = 360 → 8x = 320 → x = 40
  • ∠A = 90°, ∠B = 100°, ∠C = 80°, ∠D = 90°
  • Kontrol: 90 + 100 + 80 + 90 = 360 ✓

Çözümlü örnek 2: Paralelkenar

Soru: ABCD paralelkenarında ∠A = 3x − 15°, ∠B = x + 35°'dir. Köşegenler E'de kesişiyor; AE = 2y − 3 cm, EC = y + 5 cm. ∠A'yı ve AC'yi bulunuz.

Çözüm:

  • Paralelkenarda komşu açılar toplamı 180°: 3x − 15 + x + 35 = 180 → 4x + 20 = 180 → x = 40
  • ∠A = 3 · 40 − 15 = 105°, ∠B = 75°
  • Köşegenler birbirini ortalar: AE = EC → 2y − 3 = y + 5 → y = 8
  • AE = EC = 13 cm, AC = 26 cm

Çözümlü örnek 3: Eşkenar dörtgen

Soru: Köşegen uzunlukları 16 cm ve 12 cm olan eşkenar dörtgenin kenarını, alanını ve yüksekliğini bulunuz.

Çözüm:

  • Köşegenler birbirini dik ortalar: yarı köşegenler 8 cm ve 6 cm.
  • Oluşan dik üçgende Pisagor: kenar² = 8² + 6² = 64 + 36 = 100 → kenar = 10 cm
  • Alan = (16 · 12) ÷ 2 = 96 cm²
  • Alan = taban · yükseklik → 96 = 10 · h → h = 9,6 cm

Çözümlü örnek 4: Yamukta köşegenler

Soru: ABCD yamuğunda AB ∥ DC, AB = 14 cm, DC = 8 cm, yükseklik 6 cm'dir. Köşegenler E'de kesişiyor ve AC = 33 cm. Orta tabanı, alanı, AE ve EC'yi bulunuz.

Çözüm:

  • Orta taban = (14 + 8) ÷ 2 = 11 cm
  • Alan = (14 + 8) · 6 ÷ 2 = 66 cm²
  • ABE ∼ CDE (AB ∥ DC olduğundan iç ters açılar eşit), oran AB ÷ DC = 14 ÷ 8 = 7 ÷ 4
  • AE ÷ EC = 7 ÷ 4 → AC, 7 + 4 = 11 parça → bir parça 33 ÷ 11 = 3
  • AE = 21 cm, EC = 12 cm

Çözümlü örnek 5: Kenar orta noktaları

Soru: Köşegen uzunlukları 10 cm ve 14 cm olan bir dörtgenin kenar orta noktaları birleştiriliyor. Oluşan dörtgenin türünü gerekçesiyle yazınız ve çevresini bulunuz.

Çözüm:

  • ABC üçgeninde AB ve BC'nin orta noktalarını birleştiren doğru parçası orta tabandır: AC'ye paralel ve AC'nin yarısı.
  • ADC üçgeninde de AD ve DC'nin orta noktalarını birleştiren parça AC'ye paralel ve AC'nin yarısı.
  • Karşılıklı iki kenar hem paralel hem eşit olduğundan oluşan dörtgen paralelkenardır.
  • Kenarlar 10 ÷ 2 = 5 cm ve 14 ÷ 2 = 7 cm → çevre = 2 · (5 + 7) = 24 cm (köşegenler toplamı).

Yazılıda böyle cevap yaz

Soru kalıbı: "... olduğunu gösteriniz" ya da "Bu dörtgen hangi özel dörtgendir? Gerekçelendiriniz."

  • Kullandığın özelliği cümleyle yaz: "Paralelkenarda komşu açılar toplamı 180° olduğundan..."
  • Üçgen kullanıyorsan hangi üçgenleri, hangi eşlik/benzerlik gerekçesiyle kullandığını belirt: "AB ∥ DC olduğundan ∠ABE = ∠CDE (iç ters açılar)."
  • Birimleri unutma: cm, cm², °.
  • Sonucu çerçeve içine al ve kontrol et (açılar toplamı 360° mi?).

Prova yazılı

Senaryo 2 dağılımına göre hazırlandı (MAT.11.1.1: 3, MAT.11.1.2: 1, MAT.11.2.1: 4 soru). Süre 40 dakika, toplam 100 puan. Senaryo 4 seçildiyse sonundaki ek soruyu da çöz.

Soru 1 (MAT.11.1.1, 12 puan)

Bir okulda 10 öğrencinin günlük ekran süresi (x, saat) ve gece uyku süresi (y, saat) ölçülmüştür: (1, 9), (2, 8), (2, 8), (3, 9), (3, 6), (5, 8), (6, 6), (6, 6), (7, 6), (5, 4). Ortalamalara göre çizilen çizgilerle bölgelere göre sayım oranını hesaplayınız ve ilişkinin yönünü yorumlayınız.

Soru 2 (MAT.11.1.1, 12 puan)

Dört farklı araştırmada iki değişken arasındaki korelasyon katsayıları r₁ = 0,92; r₂ = −0,35; r₃ = 0,12; r₄ = −0,81 bulunmuştur.

  • a) Her ilişkinin yönünü ve gücünü yazınız.
  • b) En güçlü ve en zayıf ilişki hangisidir? Gerekçelendiriniz.

Soru 3 (MAT.11.1.1, 12 puan)

Bir öğrenci, sınıf arkadaşlarının günlük kitap okuma süresi ile Türkçe deneme neti arasındaki ilişkiyi araştırmak istiyor.

  • a) Bu araştırma için bir araştırma sorusu yazınız ve değişkenleri belirtiniz.
  • b) Öğrenci 8 kişilik veride r ≈ 0,995 buluyor. Diğerlerinden çok farklı bir öğrencinin verisini ekleyince r ≈ 0,44 oluyor. Bu değişimi yorumlayınız ve öğrencinin ne yapması gerektiğini yazınız.

Soru 4 (MAT.11.1.2, 12 puan)

Bir gazete şu yorumu yapıyor: "Bir ilçedeki 15 mahallede, mahalledeki itfaiye aracı sayısı ile yangında oluşan hasar miktarı arasında r = 0,84 bulundu. Demek ki itfaiye aracı sayısı arttıkça hasar artıyor; araç sayısı azaltılmalı." Bu yorumu istatistiksel gerekçelerle tartışınız; kabul mü edersiniz, çürütür müsünüz?

Soru 5 (MAT.11.2.1, 13 puan)

ABCD dörtgeninde ∠A = 2x + 15°, ∠B = 3x − 10°, ∠C = x + 35°'dir ve D köşesindeki dış açı 70°'dir.

  • a) Dörtgenin iç açılarını bulunuz.
  • b) Kenarlardan hangileri paraleldir? Bu dörtgen paralelkenar mıdır, yamuk mudur? Gerekçelendiriniz.

Soru 6 (MAT.11.2.1, 13 puan)

ABCD paralelkenarında AB = 15 cm ve D köşesinden AB kenarına inen yükseklik 8 cm'dir. Köşegenler E noktasında kesişmektedir; AE = 3k − 1 cm ve EC = k + 9 cm'dir.

  • a) AC uzunluğunu bulunuz.
  • b) Paralelkenarın alanını ve ABE üçgeninin alanını bulunuz. Köşegenlerin paralelkenarı alanları eşit dört üçgene ayırdığını gerekçelendiriniz.

Soru 7 (MAT.11.2.1, 13 puan)

Bir park alanı ABCD yamuğu biçimindedir: AB ∥ DC, AB = 18 m, DC = 12 m, yükseklik 10 m. Köşegen biçimindeki iki yürüyüş yolu E noktasında kesişiyor ve BD = 25 m.

  • a) Orta taban uzunluğunu ve parkın alanını bulunuz.
  • b) BE ve ED uzunluklarını bulunuz.
  • c) DEC ve AEB üçgenlerinin alanları oranını bulunuz.

Soru 8 (MAT.11.2.1, 13 puan)

Eşkenar dörtgen biçimindeki bir bahçenin köşegenleri 30 m ve 40 m'dir.

  • a) Bahçenin etrafına çekilecek telin uzunluğunu bulunuz.
  • b) Bahçenin alanını bulunuz.
  • c) Bahçenin kaç simetri ekseni vardır, bunlar nelerdir? Bu bahçe kare olabilir mi? Gerekçelendiriniz.

Ek soru: Senaryo 4 seçildiyse (MAT.11.1.2, puansız alıştırma)

Bir spor salonu, sadece kendi üyeleri arasında yaptığı ankette "haftada 5 saat spor yapanların hepsi ders notlarını yükseltti, spor not yükseltir" sonucuna varıyor. Bu sonuçtaki hataları yazınız.

Prova yazılı çözüm anahtarı

Soru 1 çözümü (12 puan)

  • x ortalaması = (1 + 2 + 2 + 3 + 3 + 5 + 6 + 6 + 7 + 5) ÷ 10 = 40 ÷ 10 = 4; y ortalaması = (9 + 8 + 8 + 9 + 6 + 8 + 6 + 6 + 6 + 4) ÷ 10 = 70 ÷ 10 = 7 (3 puan)
  • I. bölge (x > 4, y > 7): (5, 8) → 1; II. bölge (x < 4, y > 7): (1, 9), (2, 8), (2, 8), (3, 9) → 4 (2 puan)
  • III. bölge (x < 4, y < 7): (3, 6) → 1; IV. bölge (x > 4, y < 7): (6, 6), (6, 6), (7, 6), (5, 4) → 4 (2 puan)
  • Sayım oranı = (1 + 1 − 4 − 4) ÷ 10 = −6 ÷ 10 = −0,6 (3 puan)
  • Yorum: Negatif yönlü ilişki; ekran süresi arttıkça uyku süresi azalma eğilimindedir, ancak bu bir neden-sonuç kanıtı değildir. (2 puan)

Soru 2 çözümü (12 puan)

  • r₁ = 0,92: pozitif güçlü ilişki (0,70 ≤ r < 1) (2 puan)
  • r₂ = −0,35: negatif orta ilişki (−0,70 < r ≤ −0,30) (2 puan)
  • r₃ = 0,12: pozitif zayıf ilişki (0 < r < 0,30) (2 puan)
  • r₄ = −0,81: negatif güçlü ilişki (−1 < r ≤ −0,70) (2 puan)
  • En güçlü r₁ (işaretsiz büyüklüğü 0,92 en büyük), en zayıf r₃ (işaretsiz büyüklüğü 0,12 en küçük). Güç, işarete değil sayının 0'dan uzaklığına bakılarak belirlenir. (4 puan)

Soru 3 çözümü (12 puan)

  • a) Araştırma sorusu: "Sınıfımızdaki öğrencilerin günlük kitap okuma süresi ile Türkçe deneme neti arasında bir ilişki var mıdır?" (3 puan)
  • Değişkenler: x = günlük kitap okuma süresi (dakika), y = Türkçe deneme neti; ikisi de nicel değişkendir. (2 puan)
  • b) r ≈ 0,995 pozitif ve mükemmele yakın güçlü ilişkiyken, r ≈ 0,44 pozitif orta ilişkidir; tek bir aykırı değer ilişkinin gücünü büyük ölçüde düşürmüştür. (4 puan)
  • Öğrenci aykırı değerin ölçüm/yazım hatası olup olmadığını kontrol etmeli, sonucu aykırı değerli ve aykırı değersiz olarak ayrı ayrı raporlamalı ve mümkünse daha fazla veri toplamalıdır. (3 puan)

Soru 4 çözümü (12 puan)

  • r = 0,84 pozitif güçlü ilişki gösterir; "biri artınca diğeri artma eğiliminde" kısmı doğrudur. (3 puan)
  • Ancak "araç sayısı hasarı artırıyor" demek neden-sonuç hatasıdır; korelasyon nedensellik göstermez. (3 puan)
  • Üçüncü değişken: yangının büyüklüğü. Büyük yangına daha çok itfaiye aracı gönderilir ve büyük yangında hasar da büyüktür. Ayrıca 15 mahallelik veri tüm durumlara genellemek için sınırlıdır. (3 puan)
  • Karar: Yorum çürütülür; araç sayısını azaltmak hasarı azaltmaz, aksine artırabilir. (3 puan)

Soru 5 çözümü (13 puan)

  • D'deki iç açı = 180° − 70° = 110° (2 puan)
  • (2x + 15) + (3x − 10) + (x + 35) + 110 = 360 → 6x + 150 = 360 → 6x = 210 → x = 35 (3 puan)
  • ∠A = 85°, ∠B = 95°, ∠C = 70°, ∠D = 110° (toplam 360° ✓) (3 puan)
  • ∠A + ∠B = 85° + 95° = 180° olduğundan AB kenarına komşu iç açılar bütünler, yani AD ∥ BC. (Ayrıca ∠C + ∠D = 180°.) (3 puan)
  • ∠A + ∠D = 195° ≠ 180° olduğundan AB ile DC paralel değildir. Tek çift kenar paralel olduğu için dörtgen yamuktur, paralelkenar değildir. (2 puan)

Soru 6 çözümü (13 puan)

  • Paralelkenarda köşegenler birbirini ortalar: 3k − 1 = k + 9 → 2k = 10 → k = 5 (3 puan)
  • AE = EC = 14 cm → AC = 28 cm (2 puan)
  • Alan(ABCD) = 15 · 8 = 120 cm² (2 puan)
  • Alan(ABE) = 120 ÷ 4 = 30 cm² (2 puan)
  • Gerekçe: E, AC'nin orta noktası olduğu için ABE ve CBE üçgenlerinin tabanları (AE = EC) eşit, B'den AC'ye yükseklikleri ortaktır; alanları eşittir. Aynı şekilde E, BD'nin de orta noktası olduğundan ABE ile ADE eşit alanlıdır. Böylece dört üçgenin alanı eşittir, her biri 30 cm². (4 puan)

Soru 7 çözümü (13 puan)

  • a) Orta taban = (18 + 12) ÷ 2 = 15 m; alan = (18 + 12) · 10 ÷ 2 = 150 m² (4 puan)
  • b) AB ∥ DC olduğundan iç ters açılar eşittir ve AEB ∼ CED; oran AB ÷ DC = 18 ÷ 12 = 3 ÷ 2 (2 puan)
  • BE ÷ ED = 3 ÷ 2 → BD, 5 parça → bir parça 25 ÷ 5 = 5 → BE = 15 m, ED = 10 m (3 puan)
  • c) Alan(DEC) ÷ Alan(AEB) = (12 ÷ 18)² = (2 ÷ 3)² = 4 ÷ 9 (4 puan)
  • Kontrol (isteğe bağlı): E'nin AB'ye uzaklığı 6 m, DC'ye uzaklığı 4 m; Alan(AEB) = 54 m², Alan(DEC) = 24 m², 24 ÷ 54 = 4 ÷ 9 ✓; kalan 72 m² iki yan üçgene eşit bölünür (36'şar m²).

Soru 8 çözümü (13 puan)

  • Köşegenler birbirini dik ortalar: yarı köşegenler 15 m ve 20 m (2 puan)
  • Kenar² = 15² + 20² = 225 + 400 = 625 → kenar = 25 m (3 puan)
  • a) Tel uzunluğu = çevre = 4 · 25 = 100 m (2 puan)
  • b) Alan = (30 · 40) ÷ 2 = 600 m² (3 puan)
  • c) İki simetri ekseni vardır: iki köşegen. Kare olamaz, çünkü karede köşegenler eşittir; burada 30 m ≠ 40 m. (3 puan)

Ek soru çözümü

  • Örneklem yanlı: sadece spor salonu üyeleri sorgulanmış, tüm öğrencileri temsil etmez.
  • Neden-sonuç hatası: notların yükselmesi düzenli yaşam, motivasyon gibi üçüncü değişkenlerden kaynaklanabilir.
  • "Hepsi" ifadesi abartılı genellemedir; ilişkinin gücü (r) bile verilmemiştir. Sonuç çürütülür.

Sınav sabahı 10 dakikalık son tekrar

  • Korelasyon katsayısı: −1 ≤ r ≤ 1; işaret yönü, 0'dan uzaklık gücü verir.
  • Sınırlar: 0,30'un altı zayıf, 0,30 ile 0,70 arası orta, 0,70 ve üstü güçlü; 1 ve −1 mükemmel.
  • Sayım oranı = (I + III − II − IV) ÷ toplam nokta; çizgiler x ve y ortalamalarından.
  • Aykırı değer r'yi büyük ölçüde değiştirebilir; ilişki neden-sonuç değildir.
  • Dörtgende iç açılar toplamı 360°, dış açılar toplamı 360°.
  • Paralelkenar: karşılıklı kenar ve açılar eşit, komşu açılar toplamı 180°, köşegenler birbirini ortalar, alan = taban · yükseklik.
  • Dikdörtgen: köşegenler eşit; eşkenar dörtgen: köşegenler dik ve açıortay; kare: ikisi birden.
  • Köşegenleri dik dörtgende (eşkenar dörtgen, kare, deltoid) alan = e · f ÷ 2.
  • Yamuk: orta taban = (a + c) ÷ 2, alan = (a + c) · h ÷ 2.
  • Yamukta köşegen üçgenleri: uzunluk oranı tabanların oranı, alan oranı bunun karesi; yan üçgenler eşit alanlı.
  • Kenar orta noktaları paralelkenar oluşturur; çevresi köşegenler toplamı, alanı dörtgenin yarısı.
  • Kodlamalar: "3-7 trafik ışığı" ile korelasyon gücü; "Tek bölgeler dost, çift bölgeler düşman" ile sayım oranı; "NÜKE" ile yorum tartışma; "Bir köşegen, iki üçgen, üç yüz altmış" ile açı; "Paralelkenar babadır" ile özel dörtgen merdiveni; "Köşegeni dik olan, yarıyla çarpar" ile alan; "Taban oranı her şey" ile yamuk benzerliği.

Yazılı bitti, sırada ne var?

Yazılılar bir başlangıç; asıl fark, düzenli bir planla tüm yılı yönetebildiğinde ortaya çıkıyor. Bu süreçte yanında bir koç olsun istersen koçluk paketlerini incele.

Sık sorulan sorular

11. sınıf matematik 1. yazılı ne zaman ve kaç dakika?

OYSS takvimine göre 11. sınıf matematik 1. dönem 1. yazılısı 5 Kasım 2026 Perşembe günü yapılıyor ve süresi 40 dakika. Sınav saati ve salon bilgisi için okulunun duyurusunu takip et.

Yazılıda kaç soru çıkar?

Zümre, MEB'in beş senaryosundan birini seçer; senaryoya göre 6 ile 9 arasında açık uçlu ya da kısa cevaplı soru gelir. Her senaryoda dörtgenlerden 3-4, iki nicel değişkenli verilerden 2-3 soru bulunuyor.

Korelasyon katsayısını formülle hesaplamam gerekecek mi?

Programa göre korelasyon katsayısı formülle hesaplattırılmaz; değer genelde verilir ve senden yönünü, gücünü ve bağlamdaki anlamını yorumlaman istenir. Bölgelere göre sayım oranını ise elle hesaplayabilmelisin.

Dörtgenlerde ispat sorusu gelir mi?

Öğrenme çıktısı muhakeme ve gerekçelendirme içerdiği için "gösteriniz" ya da "gerekçelendiriniz" tarzında sorular gelebilir. Kullandığın üçgen özelliğini (iç ters açılar, benzerlik, eşit taban ve ortak yükseklik) cümleyle yazman yeterli puan getirir.

Sadece sonucu yazarsam puan alır mıyım?

Açık uçlu yazılılarda puan büyük ölçüde işlem basamaklarına verilir. Sonuç doğru olsa bile adımlar yoksa puan kırılabilir; yanlış sonuçta ise doğru yazdığın adımlar sana kısmi puan kazandırır.

Okumak güzel, çalışmak daha güzel

Sana özel program ve birebir koçlukla bu bilgileri sonuca dönüştür.